Legenda:
- Kleur: Kaartsoort, bv. klavers, harten etc.

Het spel Klaverjassen wordt gespeeld met 4 spelers, waarbij er 2 teams zijn van 2 spelers. De spelers die bij elkaar horen, zitten tegenover elkaar. Er wordt gespeeld met 32 kaarten, namelijk met de 7 tot en met de aas. Het team dat de meeste punten haalt, is de winnaar van het spel.

Regels van het spel

Alleen de 32 kaarten van 7 en hoger, inclusief de azen, worden gebruikt. De kaarten worden verdeeld, iedere speler ontvangt er 8. Meestal krijgt iedere speler eerst 3 kaarten van de deler, daarna 2 en daarna weer 3, of anders eerst 4 en daarna nog een keer 4. Eén voor één delen is niet gebruikelijk.

Een complete wedstrijd bestaat uit 16 spelen, een boompje, waarbij alle vier spelers vier keer delen. Bij aanvang van ieder spel wordt een troefkleur bepaald, meestal door een kaart van de niet gebruikte stapel, de zgn. draaikaarten om te draaien. Tijdens het eerste spel is de troefkleur altijd klaveren.

Beginnend bij de speler links van de deler wordt er gezegd of er wordt gespeeld of gepast. Deze bieding bestaat uit de mededeling pas of speel. Als een speler besluit te spelen dan hoeft de volgende speler niets meer te zeggen. Als iemand speelt, gaat hij er vanuit dat hij samen met zijn partner meer dan de helft van het aantal punten in het spel zal behalen. De andere twee spelers zullen proberen dit te verhinderen.

Wanneer er rondgepast wordt, dat wil zeggen dat alle vier spelers passen, dan zijn er verschillende mogelijkheden, naar wat er in het begin van het spel is afgesproken. Mogelijkheden zijn:

- Verplicht spelen: De speler links van de deler moet verplicht spelen op de kleur van de volgende draaikaart.
- Verplicht spelen: De speler links van de deler moet verplicht spelen en bepaald zelf de kleur.

Puntenwaardering

De kaarten hebben een puntenwaarde die meteen ook de relatieve hoogte van de kaart bepaalt.

Voor de troefkaarten is de volgorde:

- Boer: 20 punten
- Troef 9: 14 punten
- Aas: 11 punten
- Tien: 10 punten
- Heer: 4 punten
- Vrouw: 3 punten
- Acht: 0 punten
- Zeven: 0 punten

Voor de drie andere kleuren geld:

- Aas: 11 punten
- Tien: 10 punten
- Heer: 4 punten
- Vrouw: 3 punten
- Boer: 2 punten
- Negen, acht en zeven: 0 punten

De troef 9 heet de nel. Vroeger werd ook te term jas voor de troef boer gebruikt.

Het spel

De kaarten worden in slagen gespeeld, te beginnen met de speler links van de gever en met de klok mee legt iedere speler een kaart op tafel. Wie de slag wint, mag met de eerste kaart van de volgende slag uitkomen.

Troefplicht

Bij dit spel moeten de spelers altijd de gevraagde kleur bekennen. Heeft een speler geen kaarten meer in die kleur, dan moet men troeven. Deze zogenaamde troefplicht kent drie regels:

- Als er troef gevraagd wordt moet men overtroeven (een troef opgooien die hoger is dan de hoogste troef op tafel) als de speler dit kan.
- Men moet als men niet meer kan bekennen introeven, of overtroeven.
- Ondertroeven mag alléén als men óf alleen maar lagere troeven in handen heeft en geen andere kaart meer kan bijspelen, óf als men niet meer kan overtroeven en er is troef gevraagd. Men moet immers altijd waar mogelijk, de gevraagde kleur bekennen.

De laatste regel heeft soms lastige gevolgen, zoals het volgened voorbeeld laat zien.
Stel speler A komt in de zesde slag uit met harten 7 en schoppen is troef. Speler B troeft met schoppenvrouw, speler C heeft schoppen 8,7 en ruiten Aas. Speler C is nu verplicht om ruiten Aas op te gooien, want ondertroeven (schoppen 8 en 7) kan alleen als er geen andere kaart meer bijgespeeld kan worden.

Verschil tussen Amsterdams en Rotterdams

Het verschil tussen Amsterdams en Rotterdams ligt in het feit dat bij Amsterdams een slag niet ingetroefd of overtroefd hoeft te worden, als de hoogste kaart tot dan toe in die slag door de partner is gespeeld. In dit geval zou dus een hoge kaart van een andere kleur bijgelegd kunnen worden, als men er zeker van is dat men de slag binnen heeft, of juist een hele lage als de slag naar de tegenstander gaat.

Puntentelling

In totaal zijn er 162 punten in het spel. 62 voor troefkaarten, drie keer 30 voor de niet-troefkaarten en het behalen van de laatste slag levert ook nog eens 10 punten op. Het spelende paar moet meer dan de helft hiervan (81 punten) zien te behalen. Als er roem valt, wordt dit meegenomen in de telling. Als de tegenpartij meer of hetzelfde aantal punten heeft dan de spelende partij, dan zijn de spelers nat en gaan alle punten naar de tegenpartij. Indien alle slagen bij hetzelfde paar belanden, heet dat pit en krijgen ze 100 extra roem.

Roem

Het spel wordt meestal met roem op tafel gespeeld. Roem is de aanduiding voor een opeenvolgende serie karten. Een driekaart in dezelfde kleur levert 20 punten op. Een vierkaart levert zelfs 50 punten op. Voor het bepalen van de volgorde geldt weer de standaartvolgorde: A-H-V-B-10-9-8-7. Als men met roem in de hand speelt, levert een vijfkaart, zeskaart of zevenkaart 100 punten op. Deze roem is dan lager dan vier gelijken, de ook 100 punten opleveren. Voor vier gelijken moet een vijfkaart wijken.

Vier azen, heren, vrouwen of tienen in dezelfde slag levert 100 punten roem op, en vier boeren 200.
De roem telt mee als het er om gaat te bepalen of het spelende paar al dan niet nat is. Zij moeten namelijk meer dan de helft van de totale puntenopbrengst van het spel zien te veroveren, en daarin telt de roem dus ook mee.

Stuk

De combinatie Heer en Vrouw van troef, heet stuk en levert 20 punten extra op. Het stuk is altijd geldig. Een vierkaart waarin het stuk zit, bijvoorbeeld Aas, Heer, Vrouw, Boer van troef, levert dus 50 roem + 20 punten = 70 punten op.

Fouten tijdens het spel

Een speler kan op verschillende manieren een fout maken, dit wordt ook wel verzaken genoemd. Er wordt vooraf bepaald wat de sanctie is. Meestal wordt het spel verloren verklaard, een andere sanctie is dat de verzakende partij nat speelt, inclusief 200 strafpunten, een totaal van 362 punten tegen bij verzaken dus.

Mogelijke fouten zijn:

- Er wordt geen kleur bekend terwijl men die wel in de hand heeft.
- Er wordt niet getroefd terwijl men wel een troef heeft.
- Er wordt in een slag waarin troef is gevraagd, een lagere troefkaart bijgelegd dan die al op tafel lag, ondertroeven, terwijl men weldegelijk een hogere troef in handen heeft.
- Er wordt in een slag,die al is afgetroeft een lagere troefkaart bijgelegd dan die al op tafel lag, ondertroeven, terwijl men een andere kaart heeft van een andere kleur.

Als troef gevraagd is, moet men die bekennen, ook al kan men dan niet anders dan ondertroeven. De plicht om altijd te bekennen, weegt zwaarder dan het verbod om onder te troeven. Het verbod om onder te troeven weegt wel weer zwaarder, dan de plicht om te troeven als men een gevraagde kleur niet heeft.

Rekenvoorbeeld

Stel dat de spelende partij 90 punten heeft behaald. Zonder roem betekend dat dat de tegenpartij de overige 72 punten heeft, dus dat het spel zou zijn gewonnen door de spelende partij.
Maar stel dat de tegenpartij 20 punten roem heeft behaald, hebben ze intotaal geen 72 maar 92 punten. De spelende partij heeft dan minder punten, en is dus nat

Varianten

Kraken

Kraken is een variant waarbij de voorhand verplicht een troefkleur kiest en speelt. Daarna mag zijn linker tegenstander passen of kraken. Past hij, dan kan zijn maat passen of kraken. Als er iemand kraakt, mag de linker tegenstander van de kraker rekraken. Past hij, dan mag zijn maat rekraken of passen. Als er gerekraakt wordt, kan de tegenpartij nog superkraken, maar daarna moet er toch echt gespeeld worden. Als er wordt gekraakt, worden alle 162 punten verdubbeld met de eventuele roem van beide partijen (niet verdubbeld) genoteerd bij de winnende partij. De partij, die het hoogst kraakt, moet meer punten, dus niet evenveel, halen dan de tegenpartij. Bij een kraak staan dus 324 punten + roem op het spel, bij een rekraak 648 punten + roem en bij een superkraak 1296 punten + roem.

Voorbeeld: Noord maakt harten troef, West kraakt. Noord en Zuid hebben 61 punten en 40 roem = 101. Oost en West hebben geen roem; zij hebben dus ook 101 punten. Normaal zouden Noord en Zuid nat zijn, maar de tegenpartij heeft gekraakt en daarmee de verplichting op zich genomen meer punten te halen dan Noord en Zuid. Noord en Zuid hebben gewonnen en krijgen 324 + 40 = 364 punten.

Vaak wordt kraken gespeeld met roem in de hand. Men meldt de roem in de hand bij de eerste slag, het moet gemeld zijn voor de eerste kaart van de 2de slag is gespeeld. De partij met de meeste roem keurt de roem van de tegenpartij af. Als Noord en Zuid 50 + 40 roem hebben en Oost en West hebben 20 + 20 roem, dan wordt er 90 roem voor de Noord-Zuid-partij genoteerd en niets voor Oost-West.

Zoals gezegd telt Stuk altijd en kan niet worden afgekeurd. Het moet dan ook als "stuk" en niet als "20" worden gemeld en mag op ieder moment van het spel gemeld worden, ten laatste als men de laatste kaart van de 2 uitspeelt, daarna niet meer, dit in tegenstelling tot andere roem.

Schoppen dubbel

Schoppen dubbel is een variant waarin als schoppen troef is, de punten worden verdubbeld. Een vrouw is dan bijvoorbeeld niet 3 maar 6 punten waard. Roem wordt daardoor gedegradeerd. Als een spelende partij 76 punten en 20 roem heeft is men met schoppen troef in deze variant nat, omdat deze partij dan 76 x 2 + 20 = 172 punten heeft, en de tegenpartij 86 x 2 = 172 punten. Terwijl men bij andere troefkleuren het gehaald had met 96 tegen 86 punten. Als men Schoppen Dubbel speelt i.c.m. kraken, levert een schoppen superkraak dus 2592 punten, plus alle behaalde roem op.

Dit zijn de spelregels van Klaverjassen in een kort overzicht. We wensen u veel Klaverjas plezier!